Η Κέιτ Μπλάνσετ βρέθηκε στις Βρυξέλλες, στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για να παρουσιάσει το Human Consent Registry, ένα νέο δωρεάν εργαλείο που φιλοδοξεί να δώσει στους ανθρώπους έναν απλό τρόπο να δηλώνουν αν και πώς επιτρέπουν τη χρήση της ταυτότητάς τους από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.
Το εργαλείο ανήκει στη RSL Media, έναν μη κερδοσκοπικό οργανισμό που έχει συνιδρύσει η Μπλάνσετ, και παρουσιάστηκε την Τρίτη 23 Ιουνίου, σε εκδήλωση που φιλοξενήθηκε από τη Βουλγάρα ευρωβουλευτή Εύα Μάιντελ. Στο πλευρό της πρωτοβουλίας βρίσκονται ήδη μεγάλα ονόματα του κινηματογράφου, ανάμεσά τους ο Χαβιέρ Μπαρδέμ, η Μέριλ Στριπ, ο Τζορτζ Κλούνεϊ, ο Τομ Χανκς, η Έμα Τόμσον, η Έλεν Μίρεν, η Κρίστεν Στιούαρτ και η Βαϊόλα Ντέιβις.
Η λογική του Human Consent Registry είναι σχετικά απλή. Κάθε άνθρωπος μπορεί να καταχωρίσει τη στάση του απέναντι στη χρήση του ονόματος, της εικόνας, της φωνής, της ομοιότητας, της κίνησης ή άλλων προσωπικών χαρακτηριστικών του από τεχνολογίες AI.
Η RSL Media το περιγράφει σαν ένα σύστημα «φωτεινού σηματοδότη». Το πράσινο σημαίνει ότι η χρήση επιτρέπεται, το κίτρινο ότι επιτρέπεται μόνο υπό συγκεκριμένους όρους και το κόκκινο ότι δεν επιτρέπεται. Με αυτόν τον τρόπο, η συναίνεση δεν μένει σε μια αόριστη ιδέα, αλλά μετατρέπεται σε ένα ξεκάθαρο σήμα που μπορούν να αναγνωρίζουν και οι πλατφόρμες.
Για την Μπλάνσετ, το θέμα δεν αφορά μόνο τους διάσημους ή τους ανθρώπους της βιομηχανίας του θεάματος. Αφορά σχεδόν οποιονδήποτε έχει αφήσει ψηφιακό αποτύπωμα. Δηλαδή, στην πραγματικότητα, όλους μας.
Η ηθοποιός τόνισε ότι στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης η ανθρώπινη ταυτότητα αποκτά χαρακτήρα πνευματικής ιδιοκτησίας. Το πρόσωπο, η φωνή και η εικόνα ενός ανθρώπου δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται ως ελεύθερο υλικό προς χρήση, χωρίς προηγούμενη συναίνεση.
Στην παρουσίαση παρευρέθηκε και ο Στίβεν Σόντερμπεργκ, ο οποίος στηρίζει την πρωτοβουλία. Ο σκηνοθέτης περιέγραψε το μητρώο όχι ως εργαλείο απαγόρευσης, αλλά ως έναν πρακτικό μηχανισμό που μπορεί να βοηθήσει τις εταιρείες και τους δημιουργούς να κινηθούν με πιο καθαρούς κανόνες.
Βέβαια, το Human Consent Registry δεν αποτελεί νόμο. Δεν υποχρεώνει αυτόματα τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης να ακολουθούν τις επιλογές των χρηστών. Η φιλοδοξία της RSL Media είναι οι εταιρείες να το συμβουλεύονται εθελοντικά πριν χρησιμοποιήσουν πρόσωπα, φωνές ή άλλα στοιχεία ταυτότητας σε AI μοντέλα και εφαρμογές.
Το γεγονός ότι η παρουσίαση έγινε στις Βρυξέλλες έχει τη δική του σημασία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ήδη προχωρήσει στο AI Act, το πρώτο μεγάλο ρυθμιστικό πλαίσιο για την τεχνητή νοημοσύνη σε διεθνές επίπεδο. Η Εύα Μάιντελ, που συμμετείχε ενεργά στις ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις γύρω από την AI, χαρακτήρισε το νέο εργαλείο έναν τρόπο να γίνουν τα δικαιώματα των ανθρώπων πιο ορατά μέσα στην τεχνολογική εξέλιξη.
Σε επόμενο στάδιο, η RSL Media σχεδιάζει να επεκτείνει το μητρώο ώστε να καλύπτει όχι μόνο την ανθρώπινη ταυτότητα, αλλά και έργα τέχνης, χαρακτήρες και εμπορικά σήματα.
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο όπου η σχέση ανάμεσα στους δημιουργούς και τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης παραμένει τεταμένη. Πολλοί καλλιτέχνες κατηγορούν μεγάλες AI εταιρείες ότι χρησιμοποιούν έργα, εικόνες και προσωπικά χαρακτηριστικά χωρίς άδεια, κυρίως για την εκπαίδευση των μοντέλων τους.
Το ζήτημα, λοιπόν, δεν είναι πλέον θεωρητικό. Η AI ήδη μαθαίνει, αντιγράφει, αναπαράγει και δημιουργεί με βάση υλικό που συχνά προέρχεται από ανθρώπους που δεν ρωτήθηκαν ποτέ.
Το Human Consent Registry επιχειρεί να βάλει μια απλή, αλλά κρίσιμη φράση στην αρχή αυτής της διαδικασίας: πρώτα ρώτα.
